Το «σπίτι έξι υπνοδωματίων» που ίπταται σε τροχιά γύρω από τη Γη, αποτελεί ένα μοναδικό εργαστήριο μικροβαρύτητας αλλά και μία καθημερινή πρόκληση για τους επιστήμονες και τις επιστημόνισσες που κατοικούν σε αυτό.
Το «σπίτι έξι υπνοδωματίων» που ίπταται σε τροχιά γύρω από τη Γη, αποτελεί ένα μοναδικό εργαστήριο μικροβαρύτητας αλλά και μία καθημερινή πρόκληση για τους επιστήμονες και τις επιστημόνισσες που κατοικούν σε αυτό.
Εάν κάποιος σας έλεγε ότι είδε ένα σπίτι έξι υπνοδωματίων να ίπταται στον ουρανό, μάλλον θα ανησυχούσατε για την πνευματική του κατάσταση. Ωστόσο, στην πραγματικότητα αυτό ακριβώς κάνει για περισσότερα από 25 χρόνια ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ΔΔΣ).
Photo credit: NASA
Ο ΔΔΣ είναι ένα σπίτι με τα «όλα» του για τους προσωρινούς ενοίκους του, όπου γιορτάζονται ακόμα και τα Χριστούγεννα! Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο «Πώς είναι τα Χριστούγεννα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό;».
Πρόκειται για ένα θαύμα όχι μόνο της μηχανικής αλλά και της παγκόσμιας διπλωματίας, το οποίο τέθηκε σε τροχιά στις αρχές του 21ου αιώνα και από τότε ταξιδεύει κάθε μέρα γύρω από τη Γη σε ύψος 400 χλμ. πάνω από τα κεφάλια μας.
Για να κατανοήσουμε τον ΔΔΣ, οι χιλιάδες άνθρωποι που ασχολήθηκαν με τον σχεδιασμό του, μας καλούν να τον σκεφτούμε όχι ως ένα ενιαίο διαστημόπλοιο, αλλά ως ένα γιγάντιο «σετ από τουβλάκια Lego» για επιστήμονες και επιστημόνισσες: Είναι κατασκευασμένος κομμάτι-κομμάτι, απαρτίζοντας ένα σπίτι έξι υπνοδωματίων ή ένα εργαστήριο έξι αιθουσών και 450 τόνων, το οποίο κινείται με ταχύτητα 28.000 χλμ./ώρα! Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι οι ένοικοί του βιώνουν μία ανατολή ή μία δύση του ηλίου περίπου κάθε 45 λεπτά, καθώς σε μιάμιση ωρίτσα ο ΔΔΣ μπορεί να γυρίσει ολόκληρη τη Γη, κάτι που άλλωστε κάνει σχεδόν 16 φορές μέσα σε μία ημέρα.
Κάθε τμήμα του κατασκευάστηκε, εκτοξεύτηκε και συνδέθηκε με τα υπόλοιπα στο διάστημα, ως αποτέλεσμα της συνεργασίας πέντε διαστημικών υπηρεσιών. Η NASA για τις ΗΠΑ, η Roscosmos για τη Ρωσία, η JAXA για την Ιαπωνία, η ESA για την Ευρώπη, μέλος της οποίας είναι και η Ελλάδα, και η CSA για τον Καναδά, απέδειξαν ότι μερικές φορές η επιστήμη μπορεί να είναι η καλύτερη διπλωμάτισσα και κατάφεραν να δημιουργήσουν μια μοναδική κατασκευή μεγέθους σταδίου ολυμπιακών διαστάσεων, η οποία μέχρι σήμερα έχει φιλοξενήσει στο διάστημα περισσότερους από 290 αστροναύτες και αστροναύτισσες από 26 χώρες.
Photo credit: NASA
Η αστροναύτισσα Kate Rubins διεξάγει τα πειράματά της αξιοποιώντας τη μικροβαρύτητα. Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο «Η αντιμετώπιση του καρκίνου “κρύβεται” στο διάστημα;».
Ωστόσο, το πιο σημαντικό από τα εντυπωσιακά χαρακτηριστικά του είναι η «διεύθυνση» του. Καθώς η τοποθεσία είναι το παν σε αυτό το διαστημικό εργαστήριο, ο ΔΔΣ παρέχει στους ερευνητές και τις ερευνήτριες τα μοναδικά πλεονεκτήματα της χαμηλής τροχιάς της Γης: Μικροβαρύτητα μεγάλης διάρκειας και έκθεση στο διάστημα, χαρακτηριστικά που επιτρέπουν στους προσωρινούς ενοίκους του να διεξάγουν καινοτόμα πειράματα που δεν μπορούν να γίνουν πουθενά αλλού.
Ειδικότερα, ο ΔΔΣ είναι ένα εργαστήριο μικροβαρύτητας. Καθώς βρίσκεται σε μία κατάσταση τύπου «ελεύθερης πτώσης», η βαρύτητα ουσιαστικά ακυρώνεται, γεγονός που επιτρέπει στα υγρά να αναμειγνύονται τέλεια, στους κρυστάλλους να αναπτύσσονται σε άψογες δομές και στους βιολογικούς ιστούς να σχηματίζουν σύνθετα τρισδιάστατα σχήματα, κάτι που είναι αδύνατο στη Γη.
Photo credit: NASA
Φρέσκες πιπεριές παραγωγής ΔΔΣ; Δοκιμάζοντας τις δυνατότητες καλλιέργειας στο διάστημα, οι αστροναύτες και οι αστροναύτισσες μελετούν την ανάπτυξη βρώσιμων φυτών σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας, ενώ προσθέτουν άρωμα, γεύση και βιταμίνες στην καθημερινότητά τους. Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο «Η “καλλιέργεια” του διαστήματος στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό».
Από την άλλη, για το εκάστοτε πλήρωμά του, η έλλειψη βαρύτητας εκτός από μεγάλο πλεονέκτημα για τη διεξαγωγή ερευνών, αποτελεί ταυτόχρονα και μια καθημερινή πρόκληση. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ πατώματος και ταβανιού, για τη διευκόλυνση μιας καθημερινότητας χωρίς «πάνω» και «κάτω», οι επιφάνειες καλύπτονται με Velcro και χειρολαβές, ενώ για τον ύπνο χρησιμοποιούνται υπνόσακοι στερεωμένοι στα τοιχώματα της εγκατάστασης.
Επιπρόσθετα, η υποστήριξη της ζωής είναι «εσωτερική» υπόθεση: Περισσότερο από το 90% όλων των υγρών, συμπεριλαμβανομένου του ιδρώτα και των ούρων, ανακυκλώνεται σε εξαιρετικά καθαρό, πόσιμο νερό. Οι ηλιακοί συλλέκτες που περιλαμβάνει, παράγουν αρκετή ενέργεια για 40 σπίτια, αλλά και το απαραίτητο οξυγόνο, που προέρχεται από τη διάσπαση των μορίων του νερού.
Όσο για την υγεία και την ευεξία τους, οι αστροναύτες και οι αστροναύτισσες πρέπει να ασκούνται δύο ώρες την ημέρα, προκειμένου να αποτρέψουν την εξασθένιση των οστών και των μυών τους σε αυτό το περιβάλλον, όπου η προσπάθεια της κίνησης μετατρέπεται σε αβίαστη αιώρηση.
Ο ΔΔΣ έχει μέχρι σήμερα αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαστήριο για επιστήμονες και επιστημόνισσες από όλη την υφήλιο. Παράλληλα, δεν υπάρχει καταλληλότερο πεδίο δοκιμών για την εξερεύνηση του βαθέος διαστήματος. Πριν γίνει εφικτό να στείλουμε ανθρώπους στον Άρη, πρέπει να μάθουμε πώς να διατηρούμε ένα πλήρωμα υγιές και ένα διαστημόπλοιο λειτουργικό για χρόνια, χωρίς ανεφοδιασμό από τη Γη.
Video credit: NASA
Δείτε το βίντεο και ανακαλύψτε πώς είναι η ζωή στον ΔΔΣ. Εάν πάλι αναρωτιέστε πώς ετοιμαζόμαστε για τη ζωή στον κόκκινο πλανήτη διαβάστε περισσότερα στο άρθρο «Μία διαστημική κατασκήνωση στη Γη αποκαλύπτει τη ζωή στον Άρη».
Αν και έχει προγραμματιστεί να αποσυρθεί το 2030, ο ΔΔΣ είναι το μέρος όπου προετοιμαζόμαστε για την επιστροφή στη Σελήνη και γιατί όχι για τον εποικισμό της. Καθώς διάφορες φωνές έχουν κατά καιρούς εκφράσει την πεποίθηση ότι η ανθρωπότητα θα πρέπει να γίνει «πολυπλανητικό είδος» προκειμένου να επιβιώσει, ο ΔΔΣ άνοιξε το δρόμο ώστε κάποια μέρα να αναζητήσουμε ασφαλές «σπίτι» ακόμα και στον Άρη!
Το Pencil On The Moon είναι μια πρωτοβουλία με την υποστήριξη της Generali, η οποία παρακολουθεί στενά όλες τις νέες τάσεις, προκειμένου να συνεχίσει να εξελίσσεται και να προσφέρει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες.
Οι πιο προηγμένες επιστημονικές έρευνες, οι πιο εξελιγμένες τεχνολογίες αλλά και οι πιο καινοτόμες εφευρέσεις εξετάζονται προσεκτικά υπό το πρίσμα της εφαρμογής τους στα πεδία της καθημερινότητας με βασική αρχή ότι ο άνθρωπος είναι πάντα πάνω από την τεχνολογία.
Αυτή είναι η πηγή από την οποία αντλούμε μελάνι για τις πένες αυτού του blog με έναν κοινό στόχο:
Να γνωρίσουμε, κατανοήσουμε και στο τέλος να αξιοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες προς όφελος του ανθρώπου.
Η Generali στηρίζει έμπρακτα αυτή την πρωτοβουλία πιστή στη δέσμευσή της:
«Να στηρίζει τους ανθρώπους για να δημιουργούν ένα ασφαλέστερο μέλλον για τις ζωές και τα όνειρά τους»
…Αλλά και ανοιχτή στη σκέψη ότι πολλές φορές αρκεί ένα μολύβι για να γράφουμε στο φεγγάρι.
