Ηλιοθεραπεία τέλος: Τι συστήνουν οι επιστήμονες

Ήρθε η ώρα να αλλάξουμε τη δημοφιλή αλλά και τόσο βλαβερή καλοκαιρινή συνήθεια

Η ηλιοθεραπεία, μία από τις πιο δημοφιλείς συνήθειες των διακοπών, αποδεικνύεται ότι είναι και μία από τις πιο επιβλαβείς. Παρά τις διαρκείς εκκλήσεις των αρμόδιων επιστημόνων, οι περισσότεροι αγνοούμε τους κινδύνους και αφηνόμαστε στο «χάδι» του ήλιου επί ώρες – συχνά χωρίς αντηλιακή προστασία.

Κι όμως, μόνο για χάδι δεν πρόκειται. Το μαύρισμα, σύμφωνα με τη συντριπτική πλειονότητα των επιστημόνων, αλλά και ασθενών, δεν αποτελεί ένδειξη υγείας. Το αντίθετο: φανερώνει ότι η ηλικιακή ακτινοβολία έπληξε τα κύτταρα του δέρματος, προκαλώντας έγκαυμα. Ας σκεφτούμε ότι η μελανίνη λειτουργεί σαν ασπίδα της επιδερμίδας, προκειμένου να μην προκληθεί μεγαλύτερη ζημιά στο DNA των κυττάρων.

Στις περιπτώσεις που η ασπίδα αυτή δεν αποδειχθεί αρκετά ισχυρή, ενδέχεται να προκληθούν πολύ πιο σοβαρές βλάβες. Τα εγκαύματα, άλλωστε, που προκαλούνται από έκθεση στον ήλιο συνδέονται άμεσα με την εκδήλωση μελανώματος και άλλων τύπων καρκίνου του δέρματος.

Photo credit: CC0 licence via pexels.com

Παντού με αντηλιακό

Οι επιστήμονες κατ’ αρχάς συστήνουν να αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο ειδικά τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας. Σε χώρες όπως η Ελλάδα, με έντονη ηλιοφάνεια, ιδανικά πρέπει να αποφεύγουμε την έκθεση τις μεσημβρινές ώρες (12-4), αλλά και όλες τις υπόλοιπες ώρες που επικρατεί ηλιοφάνεια, συστήνουν να μη βγαίνουμε σε εξωτερικούς χώρους χωρίς να φοράμε αντηλιακό.

Σημαντικό είναι να καλύπτει το αντηλιακό τόσο τις UVA όσο και τις UVB ακτίνες, αλλά και να έχει δείκτη προστασίας (SPF) τουλάχιστον 15. Αν πάτε στην παραλία ή μείνετε για αρκετή ώρα σε ανοιχτό χώρο, οφείλετε να χρησιμοποιείτε αντηλιακό με SPF 30 ή υψηλότερο. Φαίνεται, πάντως, ότι κρέμες με δείκτη προστασίας άνω του 50 δεν προσφέρουν πρόσθετη προστασία.

Οι ειδικοί επίσης συστήνουν να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με το σωστό άπλωμα του αντηλιακού στο δέρμα, καθώς η ελλιπής ή λανθασμένη κάλυψη έχει συχνά αντίθετες συνέπειες. Υπενθυμίζουν επίσης ότι πρέπει να ανανεώνουμε την αντηλιακή προστασία κάθε δύο ώρες, αλλά και να την εφαρμόζουμε στο δέρμα τουλάχιστον 20-30 λεπτά πριν εκτεθούμε στον ήλιο.

Ποτέ σολάριουμ, πάντα γυαλιά ηλίου

Απαραίτητα είναι τα γυαλιά ηλίου, όπως και η ομπρέλα και το καπέλο στην παραλία. Μη φανταστείτε βέβαια ότι προσφέρουν απόλυτη προστασία, καθώς οι ακτίνες αντανακλώνται στην άμμο και το νερό. Επομένως, το αντηλιακό είναι must ακόμη και γι’ αυτούς που «κάθονται όλη την κάτω από την ομπρέλα» (αλλά μετά αναρωτιούνται πώς κάηκαν). Είναι εξάλλου ενδεικτικό ότι ακόμη και σε μέρες με συννεφιά το 80% των ακτινών του ήλιου φτάνει στην επιδερμίδα μας.

Εννοείται, ότι πρέπει να αποφεύγετε το σολάριουμ, και τους άλλους τύπους τεχνητού μαυρίσματος, καθώς η χρήση τους συνδέεται ευθέως με μελανώματα και άλλες σοβαρές δερματικές αλλοιώσεις.

Photo credit: CC0 licence via pexels.com

Τo wearable gadget που αλλάζει τη συμπεριφορά

Το Μγ Skin Track UV είναι ένας wearable ηλεκτρονικός αισθητήρας που με τη βοήθεια ενός συνοδευτικού app, μετράει την ατομική έκθεση στην ακτινοβολία UV, αλλά και στην ατμοσφαιρική ρύπανση, την υγρασία και τη γύρη. Το My Skin Track UV λειτουργεί χωρίς μπαταρίες, καθώς αντλεί ενέργεια από τον ήλιο.

Το 67% όσων συμμετείχαν στην πιλοτική δοκιμή του καινοτόμου gadget, δήλωσαν ότι άλλαξαν τις συνήθειες έκθεσης στον ήλιο, παρακινημένοι από τις πληροφορίες που άντλησαν από την εφαρμογή. Η συσκευή της La Roche-Posay που σχεδιάστηκε από τον Yves Behar, διατίθεται ήδη παγκοσμίως μέσω του apple.com.

Photo credit: La Roche-Posay

Πώς λειτουργεί η ακτινοβολία

Η υπεριώδης ακτινοβολία που εκπέμπεται διαρκώς από τον ήλιο, χωρίζεται σε τρεις τύπους: UVA, UVB και UVC. Η UVC, είναι η πλέον επικίνδυνη μορφή ακτινοβολίας, αλλά προς το παρόν απορροφάται από τη στοιβάδα του όζοντος, και δεν φτάνει στα μέρη (και στην επιδερμίδα μας).

Η UVA, όμως, περνάει σχεδόν στο σύνολο της, με δυνητικά επικίνδυνες επιπτώσεις για τον άνθρωπο: προκαλεί δερματικές βλάβες και αλλοιώσεις, ενώ συμβάλλει τα μέγιστα στη φωτογήρανση και τις ρυτίδες.

Οι ακτίνες UVB δεν «φιλτράρονται» αποτελεσματικά, και μέρος τους φτάνει στις εξωτερικές στοιβάδες της ανθρώπινης επιδερμίδας. Εφόσον  δεν υπάρχει η απαιτούμενη προστασία και προσβάλλει τα δερματικά κύτταρα, τότε αυτά παράγουν μελανίνη προκειμένου να προστατεύσουν το DNA από τυχόν βλάβες. Περισσότερα για την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας στο δέρμα εδώ.