Βόγιατζερ 2: Η «Οδύσσεια» του διαστήματος

Αν και στη Γη βρισκόμαστε σε «τροχιά» Οδύσσειας διά χειρός –και σκηνοθεσίας– Κρίστοφερ Νόλαν, στο διαστρικό διάστημα –και όχι στο Interstellar του ίδιου δημιουργού– δηλαδή κάπου 21,3 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη, ταξιδεύει εδώ και δεκαετίες ένας πολύπαθος «Οδυσσέας» από αλουμίνιο, μεταφέροντας ένα μήνυμα για νοήμονες αποδέκτες!

Αν κάτι μάθαμε από τα ομηρικά έπη, είναι ότι οι ήρωές τους έπρεπε να διασχίσουν φουρτουνιασμένες θάλασσες και να «παλέψουν» για χρόνια με ανθρώπους, θεούς και τέρατα, προκειμένου να αναζητήσουν την αθανασία. Και την κέρδισαν, καθώς σήμερα, χιλιετίες μετά από την πρώτη απαγγελία τους, συνεχίζουμε να επικαλούμαστε τις ιστορίες τους.

Ωστόσο, εν έτει 2026 ο μεγαλύτερος σύγχρονος εξερευνητής μας συνίσταται σε ένα μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο από αλουμίνιο, το οποίο ταξιδεύει στο παγωμένο κενό. Αν η διαστημική εποχή, λοιπόν, έχει την Οδύσσειά της, το Βόγιατζερ 2 είναι ο ήρωάς της. Αναχώρησε από την «Ιθάκη» του το 1977, ταξίδεψε δισεκατομμύρια χιλιόμετρα και καθώς εισέρχεται στην τελευταία, σιωπηλή «ραψωδία» του, είναι ήδη θρύλος για την επιστημονική κοινότητα.

Η προφητεία για κάτι που συμβαίνει «μια φορά στα 176 χρόνια» και ο «καταπέλτης»

Όλα ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 1965 όταν η NASA «προφήτεψε» πως στα τέλη της επόμενης δεκαετίας, θα ήταν δυνατό για ένα διαστημόπλοιο να επισκεφθεί τους εξωτερικούς πλανήτες του ηλιακού συστήματός μας, χρησιμοποιώντας τη βαρύτητα καθενός τους ως «καταπέλτη», προκειμένου να «εκτοξευτεί» στον επόμενο. Έτσι, σχεδίασε ένα διαστημικό πρόγραμμα για δύο σκάφη, τα Βόγιατζερ 1 και 2, το οποίο έγινε δυνατό το 1977, χάρη σε μια σπάνια ευθυγράμμιση των θεών – ή μάλλον των πλανητών, η οποία συμβαίνει μόνο μία φορά κάθε 176 χρόνια.

Ωστόσο, το Βόγιατζερ 2, κατάφερε κάτι μοναδικό: Είναι το μόνο κατασκευασμένο από τον άνθρωπο όχημα που επισκέφτηκε και τους τέσσερις πιο απομακρυσμένους «γίγαντες» του ηλιακού συστήματός μας. Από τον Δία, με τις απειλητικές ζώνες ακτινοβολίας του και τον Κρόνο με τα δακτυλίδια του, μέχρι τους παγωμένους Ουρανό και Ποσειδώνα. Ως άλλος επικός ήρωας, ανακάλυψε δεκάδες νέα φεγγάρια, φωτογράφισε τη Μεγάλη Σκοτεινή Κηλίδα του Ποσειδώνα, και μας έδωσε πολύτιμες πρώτες εικόνες από τα πέρατα του κόσμου μας.

Σήμερα, πλοηγείται σε μια περιοχή μεταξύ του ηλιακού μας συστήματος και το διαστρικό διάστημα, περίπου στα 21,3 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη, μεταφέροντας ένα μήνυμα για νοήμονες αποδέκτες!

Όποιοι κι αν είστε, χαίρετε!

Στερεωμένος στην μία πλευρά του, το πιο διάσημο φορτίο του Βόγιατζερ 2, είναι ένας χρυσός δίσκος 12 ιντσών, που φιλοδοξεί να μεταφέρει μια εικόνα της Γης σε άλλους δυνητικούς κατοίκους του κόσμου μας!

Γνωρίζοντας ότι κάποια στιγμή το διαστημόπλοιο τελικά θα έφευγε από το ηλιακό μας σύστημα και θα περιφερόταν για δισεκατομμύρια χρόνια στο σύμπαν, μία επιτροπή με επικεφαλής τον μακαρίτη πια οραματιστή αστρονόμο και αστροφυσικό, Carl Sagan, δημιούργησε ένα είδος χρονοκάψουλας που περιείχε διάφορες πληροφορίες για τη Γη και την ηλικία της, καθώς και μια όμορφη, ελαφρώς χαοτική αναπαράσταση της ανθρωπότητας: 115 εικόνες, ένα «soundtrack» του πλανήτη με ποικιλία φυσικών ήχων, όπως βροντές και πουλιά, μουσικές επιλογές από διαφορετικούς πολιτισμούς και εποχές, καθώς και προφορικούς χαιρετισμούς σε 55 γλώσσες.

Ανάμεσά τους, σε αρχαία ελληνικά, το μήνυμα «Οἵτινές ποτ' ἔστε χαίρετε! Εἰρηνικῶς πρὸς φίλους ἐληλύθαμεν φίλοι». Δηλαδή «Όποιοι κι αν είστε, χαίρετε! Ερχόμαστε ως φίλοι προς φίλους, με ειρηνικές διαθέσεις».

Αν και πια το Βόγιατζερ 2 είναι ένα «πλοίο φάντασμα» –καθώς μέχρι το 2030 η πηγή ενέργειας πλουτωνίου που ενσωματώνει θα πέσει κάτω από το επίπεδο που απαιτείται για να συνεχίσει να λειτουργεί οποιοδήποτε από τα όργανά του– η αποστολή του συνεχίζεται.

Μιας και το διάστημα είναι κενό, δεν υπάρχει άνεμος που να διαβρώνει ή οξυγόνο για να οξειδώνει, ο χρυσός δίσκος που μεταφέρει θα παραμείνει τέλεια διατηρημένος για τουλάχιστον πέντε δισεκατομμύρια χρόνια. Και θα μεταφέρει το μήνυμα του όμορφου πλανήτη μας, ακόμα και όταν η ζωή όπως την γνωρίζουμε σήμερα δεν θα υπάρχει πια.