Θα γίνω καλά, αλγόριθμέ μου;

Πολύ σύντομα το έξυπνο λογισμικό θα είναι πιο αποτελεσματικό από τους κορυφαίους γιατρούς των περισσότερων ειδικοτήτων

Οι αλγόριθμοι έχουν εδώ και λίγα χρόνια μπει στην υπηρεσία της ιατρικής επιστήμης – έστω και σε «πιλοτικό» στάδιο. Οι δυνατότητες τους, όμως, εξελίσσονται διαρκώς, σε βαθμό που πλέον να αξιοποιούνται στις περισσότερες φάσεις της ιατρικής πράξεις: Από την πρόληψη ασθενειών, τη διάγνωση, την επιλογή και εφαρμογή μιας θεραπείας, μέχρι την επιμόρφωση των ίδιων των γιατρών.

Όπως όλα δείχνουν, η πρόοδος αυτή θα συνεχιστεί, και μάλιστα με ταχύτερους, εκθετικούς ρυθμούς. Οι αλγόριθμοι και τα διασυνδεδεμένα software και hardware θα βελτιώνονται κάθε χρόνο και περισσότερο. Οι διαγνώσεις τους θα γίνονται πιο αποτελεσματικές, ακριβείς, και εξατομικευμένες στις ανάγκες του εκάστοτε ασθενούς.

Σημαίνει όμως αυτό ότι οι μηχανές θα αντικαταστήσουν τους γιατρούς; Όχι. Ή τουλάχιστον, όχι στο άμεσο μέλλον.

Photo credit: CC0 licence via pexels.com

Τα δεδομένα στο επίκεντρο

Το βασικό πλεονέκτημα των μηχανών είναι ότι μπορούν να μειώσουν στο ελάχιστο την πιθανότητα ανθρώπινου σφάλματος. Αυτό γίνεται εφικτό λόγω των απεριόριστων δυνατοτήτων τους να αναλύουν δεδομένα και να εκτιμούν πιθανότητες. Το επίσης σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι χρειάζονται πολύ λιγότερο χρόνο.

Ο υπερυπολογιστής IBM Watson, για παράδειγμα, αναλύει τα γενετικά δεδομένα των καρκινικών κυττάρων σε λιγότερα από 10 λεπτά, όταν οι πλέον εξειδικευμένοι επιστήμονες χρειάζονται 160 ώρες. Οι δυνατότητες του, μάλιστα, να αναλύει τα ιατρικά αρχεία των ασθενών συνδυαστικά και σε αντιπαραβολή με άλλα, αλλά και μια σειρά ειδικά σχεδιασμένων software, ανοίγουν τον δρόμο για την εξατομικευμένη διάγνωση και θεραπεία πολλών ασθενειών, όπως ο καρκίνος.

Οι αλγόριθμοι βαθιάς μάθησης που δοκιμάστηκαν σε μια εκτεταμένη μελέτη διέγνωσαν με υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας τον μεταστατικό καρκίνο του μαστού από τους ακτινολόγους που συμμετείχαν. Το έπραξαν μάλιστα σε υποπολλαπλάσιο χρόνο, αναδεικνύοντας το βασικό τους πλεονέκτημα.

Photo credit: CC0 licence via rawpixel.com

Αποτελεσματικοί σε παιδικά νοσήματα, καρδιοπάθειες και δερματολογικά

Στο νοσοκομείο John Radcliffe της Οξφόρδης ένα σύστημα διάγνωσης καρδιακών παθήσεων που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, αποδείχθηκε ακριβέστερο από τις διαγνώσεις των ανθρώπων στο 80% των περιπτώσεων.

Μια άλλη επιστημονική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, δημιούργησε ένα σύστημα διάγνωσης παιδικών ασθενειών που βασίζεται στην ΑΙ. Η ακρίβεια του λογισμικού έφτασε στο 97%, μόνο από τη μελέτη του ιατρικού αρχείου, και χωρίς καν να εξεταστεί ο ασθενής, την ώρα που οι παιδίατροι σημείωσαν χαμηλότερα ποσοστά (οι πιο άπειροι) ή περίπου ίδια (οι εμπειρότεροι) αλλά σε μεγαλύτερο χρόνο.

Ακόμη πιο αποτελεσματική κι από τους εμπειρότερους δερματολόγους αποδείχτηκαν οι αλγόριθμοι στην έγκαιρη διάγνωση δερματικών παθήσεων, και ειδικότερα ονυχομυκητιάσεων.

Τα αντίστοιχα παραδείγματα είναι αναρίθμητα απ’ όλους σχεδόν τους ιατρικούς κλάδους, και τα περισσότερα δεδομένα συγκλίνουν στην αναγκαιότητα χρήσης των εκθετικών τεχνολογιών στη σύγχρονη ιατρική.

Video credit: IBM Watson

Πώς μπορεί ο IBM Watson να συνδράμει τους ογκολόγους στην έγκαιρη και ακριβή διάγνωση διάφορων τύπων καρκίνου

Ο αλγόριθμος εκπαιδεύει τους γιατρούς

Αν οι γιατροί διαβλέψουν εγκαίρως τις δυνατότητες των αλγόριθμων και τις αξιοποιήσουν προς όφελός τους, μόνο κερδισμένοι μπορούν να βγουν. Η διαρκής εκπαίδευση και ενημέρωσή τους, για παράδειγμα, μπορεί να γίνει πιο εύκολη και αποτελεσματική με τη βοήθεια των μηχανών.

Δεν υπάρχει σήμερα γιατρός που να μπορεί να παρακολουθήσει το σύνολο των εξελίξεων στον κλάδο του – ούτε καν στην ειδικότητά του. Εκτιμάται ότι κάθε χρόνο δημοσιεύονται περισσότερες από 800.000 μελέτες σε πάνω από 6.000 ιατρικά περιοδικά. Σε συνδυασμό με τις εκατοντάδες χιλιάδες ανακοινώσεις και συζητήσεις σε συνέδρια, είναι πρακτικά αδύνατο να τις παρακολουθήσει.

Οι αλγόριθμοι όμως ούτε κουράζονται, ούτε έχουν άλλες ασχολίες, ούτε βέβαια χρειάζονται τόσο χρόνο για να επεξεργαστούν νέα δεδομένα. Γι’ αυτό και πολύ σύντομα θα μπορούν να αναθέτουν σε αυτούς την παρακολούθηση των εξελίξεων, τη μελέτη και ανάλυση των δεδομένων.

Οι γιατροί λοιπόν δεν χρειάζεται να ανησυχούν. Προς το παρόν, οι δουλειές τους δεν απειλούνται από τις μηχανές. Σίγουρα, όμως, μπορούν να αισιοδοξούν, γιατί με τη βοήθεια των αλγόριθμων θα μπορούν να προσφέρουν καλύτερες και πιο αποτελεσματικές ιατρικές υπηρεσίες στους ασθενείς.