Οι μύθοι για την άσκηση που καταρρίπτει η επιστήμη

Η άσκηση είναι ευεργετική (σχεδόν) σε κάθε περίπτωση, αλλά δεν αποδεικνύονται επιστημονικά όλοι οι μύθοι που τη συνοδεύουν

Είτε σκοπεύετε να αδυνατίσετε, είτε φιλοδοξείτε να ενδυναμώσετε το μυϊκό σας σύστημα ή απλώς να βελτιώσετε τη διάθεσή σας, η σωματική άσκηση αποτελεί μονόδρομο. Βέβαια, πολλές από τις συμβουλές άσκησης και εκγύμνασης που κυκλοφορούν όχι μόνο δεν σας βοηθούν να εκπληρώσετε τους στόχους σας, αλλά ενδέχεται να σας προκαλέσουν ακόμη και ζημιά. Καταρρίπτουμε μερικούς μόνο από τους δημοφιλείς μύθους, με τη βοήθεια επιστημονικών μελετών και απόψεων.

Μύθος 1ος: Γυμναστείτε 1-2 φορές την εβδομάδα για να μείνετε σε φόρμα

Παρότι ακόμη και η μία φορά εκγύμνασης την εβδομάδα είναι προτιμότερη από την καμία, είναι μάλλον απίθανο να διατηρήσετε τη φόρμα σας αν δεν γυμνάζεστε τις μισές έστω ημέρες της εβδομάδας. Ο γνωστός personal trainer Tom Mans θεωρεί ότι ιδανικά θα πρέπει να ασκούμαστε τέσσερις ή πέντε φορές εβδομαδιαίως. «Μόνο έτσι το σώμα μπορεί να προσαρμόζεται, να δυναμώνει και να ανταποκρίνεται στις δοκιμασίες» δηλώνει χαρακτηριστικά.

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Rutgers, Shawn Arent, αναφέρει ότι έστω και ήπια δραστηριότητα όπως το περπάτημα απαιτείται σε καθημερινή βάση ανεξαρτήτως ηλικίας και τρόπου ζωής. Σε διαφορετική περίπτωση, τα όποια οφέλη θα χάνονται και το σώμα θα επανεκκινεί την προσπάθεια από το μηδέν. Ακόμη πιο επιβεβλημένη δε είναι η τακτική άσκηση για όσους κάνουν καθιστική ζωή.

Photo credit: CC0 licence via pexels.com

Μύθος 2ος: Μισή ώρα εκγύμναση αρκεί

Αρκετοί ειδικοί, ακόμη και γιατροί, συστήνουν ακόμη και ολιγόλεπτες προπονήσεις. «Μισή ώρα άσκησης ή και λιγότερη αρκεί» ισχυρίζονται, αλλά πολλοί επιστήμονες διαφωνούν. Ο Tom Mans μεταφέρει τα ευρήματα μελετών αλλά και της πολυετούς του εμπειρίας: «Ο χρόνος εκγύμνασης ιδανικά πρέπει να φτάνει ή να υπερβαίνει τη μία ώρα κάθε φορά ή αν δεν έχετε χρόνο να προσεγγίζει τουλάχιστον τα 45 λεπτά». Επισημαίνει ακόμη, ότι απαιτείται κάθε φορά ζέσταμα τουλάχιστον 10 λεπτών για να αποφεύγονται οι τραυματισμοί.

Aρκετές επιστημονικές μελέτες εστιάζουν στα οφέλη της διαλειμματικής προπόνησης, κατά την οποία εναλλάσσονται διαστήματα έντονης άσκησης με συντομότερα διαστήματα ξεκούρασης.

Μύθος 3ος: No pain, no gain

Κι όμως, το δημοφιλές τσιτάτο που στολίζει τους τοίχους πολλών γυμναστηρίων απέχει αρκετά από την πραγματικότητα. Εφόσον η σωματική άσκηση συνοδεύεται από μυϊκό πόνο ή ενόχληση στις αρθρώσεις, όχι μόνο δεν υποδηλώνει όφελος για το σώμα, αλλά πιθανότατα είναι δείγμα τραυματισμού.

Δεν είναι βέβαια παράλογο να νιώσετε ένα «τέντωμα» ή σφίξιμο στην ομάδα των μυών που γυμνάζετε, αλλά αν αισθανθείτε πόνο οι ειδικοί συστήνουν να τη διακόψετε. Αν επιμένει σε επόμενη προπόνηση πρέπει να απευθυνθείτε σε εξειδικευμένο ιατρό ή φυσικοθεραπευτή. Οπότε κυνηγήστε το σωματικό όφελος, αφήνοντας πίσω τον πόνο.

Photo credit: CC0 licence via pexels.com

Μύθος 4ος: Η άρση βαρών μετατρέπει το λίπος σε μυς

Όσο κι αν επιμένουν διάφοροι «ειδικοί», είναι βιολογικά αδύνατο να μετατρέψετε το λίπος σε μυϊκό ιστό. Ο λόγος είναι απλός: πρόκειται για εντελώς διαφορετικούς ιστούς με ξεχωριστό προορισμό και λειτουργίες. Ο λιπώδης ιστός βρίσκεται κάτω από το δέρμα, μεταξύ των μυών και γύρω από τα εσωτερικά όργανα, και ο ρόλος του, για να τον υπεραπλουστεύσουμε, είναι η αποθήκευσης ενέργειας. Ο μυϊκός ιστός από την άλλη εντοπίζεται σε όλο το σώμα και ο βασικός ρόλος του είναι ο έλεγχος της σωματικής κίνησης.

Αυτό που αναμφίβολα ισχύει είναι ότι η άρση βαρών ενδυναμώνει τον μυϊκό ιστό.  Αν θέλετε όμως να χάσετε λίπος, κατ’ αρχάς οφείλετε να αλλάξετε τη διατροφή σας. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, το λίπος δεν θα μετατραπεί σε μυϊκό ιστό, απλώς θα αποβληθεί από το σώμα και το ποσοστό του θα μειωθεί σε αντίθεση με τους μυς.

Μύθος 5ος: Πιείτε αθλητικά ποτά για να ενυδατώνεστε

Σε αντίθεση με όσα ισχυρίζονται οι διαφημιστικές καμπάνιες των εταιρειών που τα εμπορεύονται, τα ενεργειακά ποτά δεν είναι απαραίτητα για την ενυδάτωση των ασκούμενων – ούτε καν των επαγγελματιών αθλητών. Στην πράξη, η πλειονότητα των ποτών αυτών έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη και καφεΐνη, συστατικά τα οποία κάθε άλλο παρά βοηθούν στην ενυδάτωση.

Αντίθετα, έχουν αρκετές συνέπειες στην υγεία των ασκούμενων, απειλώντας τους ακόμη και με καρδιακές παθήσεις. και άλλα επικίνδυνα νοσήματα – κάτι που ισχύει ειδικά για παιδιά και εφήβους. Αντί λοιπόν να επιλέγετε ενεργειακά ποτά μετά την προπόνηση, οι επιστήμονες προτείνουν την κατανάλωση άφθονου νερού και ορισμένων σνακ υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη.