Μόνο στα όνειρα: Η μελέτη 24.000 ονείρων για τη σχέση τους με την πραγματικότητα

Μόνο στα όνειρα: Η μελέτη 24.000 ονείρων για τη σχέση τους με την πραγματικότητα

Τι είναι τα όνειρα και από που προέρχονται; Σημαίνουν κάτι, και αν ναι, τι; Γιατί κάποιοι τα θυμούνται μόλις ξυπνήσουν, ενώ άλλοι όχι;

Απωθημένες μνήμες του παρελθόντος ή προμηνύματα του μέλλοντος; Αποκυήματα της φαντασίας ή τυχαία στιγμιότυπα της καθημερινότητας; Εδώ και χιλιάδες χρόνια μάντεις και ονειροκρίτες, επιστήμονες και ψευδοεπιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν την πηγή προέλευσης και τη σημασία των ονείρων. Μία πρόσφατη μελέτη, η οποία βασίστηκε στην ανάλυση 24.000 ονείρων όπως έχουν καταγραφεί στη δημόσια βάση δεδομένων DreamBank, υποστηρίζει πως τα όνειρα προέρχονται από καταστάσεις και βιώματα της πραγματικής ζωής.

Από τον Ορφέα στον Φρόιντ

Η αντίληψη ότι τα όνειρα περιέχουν κρυφές έννοιες ή προμηνύματα για τους ανθρώπους, ήταν δημοφιλής ήδη από την αρχαιότητα. Κατά την ελληνική μυθολογία, πίσω από τα όνειρα βρίσκονταν ο Μορφέας και τα αδέρφια του οι Όνειροι που είχαν την ιδιότητα να διαμορφώνουν τα όνειρα και τα οράματα των ανθρώπων προκειμένου να μεταφέρουν τα μηνύματα των θεών στους θνητούς.

CC0 licence via pexels.com

Κατά τη διάρκεια του δεύτερου αιώνα μ.Χ., ο Αρτεμίδωρος ο Δαλδιανός –ή Ονειροκριτικός– αφού ταξίδεψε στην Ελλάδα και στην Ιταλία και ήρθε σε επαφή με τις λαϊκές παραδόσεις, συνέγραψε τον πρώτο πρακτικό Ονειροκρίτη, διαχωρίζοντας τα όνειρα: Αφενός στα προφητικά που προμηνύουν το μέλλον και αφετέρου στα μη προφητικά που περιστρέφονται γύρω από τα άγχη και τις αγωνίες της ημέρας.

Το έργο του Αρτεμίδωρου διατηρήθηκε και διαδόθηκε ευρέως, ενώ η επίδρασή του διαφαίνεται ακόμα και στον Φρόιντ και στις ψυχολογικές θεωρίες του 20ου αιώνα, σύμφωνα με τις οποίες οι κρυφές έννοιες των ονείρων μπορούν να ξεκλειδωθούν εφόσον εξεταστούν στο πλαίσιο των πραγματικών εμπειριών ενός ατόμου.

Η ερμηνεία των ονείρων ως ρέμπους

Ο Φρόιντ στο βιβλίο του «Interpretation of Dreams», στο οποίο περιλαμβάνονται πολλαπλές αναφορές στον Αρτεμίδωρο, πρότεινε ότι τα όνειρα θα έπρεπε να εξηγούνται ως πραγματικά ρέμπους. Για παράδειγμα, όταν ο Μέγας Αλέξανδρος πολιόρκησε την Τύρο, είδε όνειρο με ένα σάτυρο που χόρευε. Ο Αρτεμίδωρος το ερμήνευσε αναλύοντας τη λέξη σάτυρος ως «η Τύρος θα πέσει» και προέβλεψε τη νίκη του Μ. Αλέξανδρου.

CC0 licence via rawpixel.com

«Ανάληψη» στοιχείων για τα όνειρα από μία τράπεζα 24.000 ονείρων

Οι σύγχρονοι επιστήμονες που ασχολούνται με τον ύπνο, απέδειξαν πρόσφατα με τη χρήση αλγορίθμων, ότι όντως τα όνειρα περιέχουν κρυμμένα μηνύματα. Μία ομάδα επιστημόνων μάλιστα με επικεφαλής τον διδακτορικό ερευνητή Πληροφορικής Alessandro Fogli από το Πανεπιστήμιο Roma Tre της Ρώμης, αξιοποιώντας μια τεράστια βάση δεδομένων ονείρων που ονομάζεται DreamBank, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η καθημερινή ζωή επηρεάζει τα όνειρα.

Το άγχος, για παράδειγμα, οδηγεί σε όνειρα με αρνητικό αντίκτυπο. Οι ειδικοί επισημαίνουν και την αντίστροφη λειτουργία τους: τα όνειρα, δηλαδή, επηρεάζουν τις αποφάσεις της καθημερινότητας. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μία σύγχρονη μέθοδο ανάλυσης ονείρων, κωδικοποιώντας το περιεχόμενό τους βάσει χαρακτήρων, εμπειριών και αλληλεπιδράσεων.

Αν και παραδοσιακά οι μελέτες ονείρου διεκπεραιώνονται μεμονωμένα, μεταξύ ψυχαναλυτή και ψυχαναλυόμενου, η DreamBank επέτρεψε στον Fogli να αναλύσει 24.000 όνειρα μονομιάς με έναν αλγόριθμο: ένα εργαλείο επεξεργασίας αναφορών ονείρου που σχεδιάστηκε από την ερευνητική ομάδα του.

CC0 licence via pexels.com

Τα όνειρα εν καιρώ πανδημίας

«Τα όνειρά μας, καθρεφτίζουν την καθημερινότητά μας, αλλά και το χαρακτήρα μας», υποστηρίζει ο Δρ. Luca Maria Aiello, συν-συγγραφέας της μελέτης, σύμφωνα με τον οποίο, ο αλγόριθμος που χρησιμοποιήθηκε για την έρευνα στην DreamBank, μπορεί να βρει εφαρμογή και σε θέματα που άπτονται της εποχής μας. Πιο συγκεκριμένα, η πανδημία που βιώνει αυτή τη στιγμή η υφήλιος, φαίνεται ότι έχει εισβάλλει και στα όνειρά μας. Κατά τον Δρ. Aiello η ανάλυση των ονείρων αυτών σε μεγάλη κλίμακα θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν τις συλλογικές και ποικίλες συμπεριφορές με τις οποίες οι άνθρωποι αντεπεξέρχονται της κατάστασης.

«Θα μπορούσαμε να αντλήσουμε συμπεράσματα σχετικά με πώς οι άνθρωποι αντιδρούν ψυχολογικά σε παγκόσμια γεγονότα» υποστηρίζει ο Δρ. Aiello. «Σήμερα μπορεί να είναι η πανδημία COVID-19, αύριο θα μπορούσε να είναι μια οικονομική κρίση, αντιμεθαύριο η υπερθέρμανση του πλανήτη και ούτω καθεξής». Αν και η εν λόγω έρευνα, έχει ακόμα πολλά περιθώρια ανάπτυξης προκειμένου η ανθρωπότητα να κατανοήσει τι πραγματικά σημαίνουν τα όνειρά και από πού προέρχονται, είναι βέβαιο ότι ως προσέγγιση ανοίγει νέους δρόμους για την εξερεύνηση του κόσμου των ονείρων.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ

Η πιο προηγμένη επιστημονική έρευνα, η πιο εξελιγμένη τεχνολογία αλλά και η πιο πολύπλοκη εφεύρεση υπηρετούν τον ίδιο σκοπό, να κάνουν την καθημερινότητά μας απλούστερη και ευκολότερη. Με δυο λόγια να ομορφύνουν τη ζωή μας!

Αυτή είναι η πηγή απ την οποία αντλούμε μελάνι για τις πένες αυτού του blog. Αν και πολλές φορές αρκεί ένα μολύβι για να γράφουμε… και στο φεγγάρι.