Κατά φαντασία αλλεργικοί

Οι επιστημονικές έρευνες που αποδεικνύουν ότι πολλές παθήσεις ξεκινούν και τελειώνουν στο μυαλό μας

Οι παλιότεροι θα θυμούνται ότι ήταν εξαιρετικά σπάνιο να δηλώνει κάποιος αλλεργικός, σε αντίθεση με τις μέρες μας που η (κατά δήλωση) αλλεργία αποτελεί κοινότατο τόπο. Το επιβεβαιώνουν εν μέρει και οι σχετικές στατιστικές καταγραφές: Από τα στοιχεία του eeaci (Παγκόσμιος Οργανισμός Αλλεργιολογίας) προκύπτει ότι ένας στους τρεις κατοίκους δυτικών χωρών αναμένεται να εμφανίσει κάποιας μορφής αλλεργία κατά τη διάρκεια της ζωής του, ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σύγκριση με τον προηγούμενο αιώνα.

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση σχετίζεται κατά βάση με τις τροφικές αλλεργίες, οι οποίες σύμφωνα με τους ειδικούς πληθαίνουν αδικαιολόγητα τις τελευταίες δεκαετίες. Η αύξηση παγκοσμίως εκτιμάται σε 25% την τελευταία εικοσαετία, ενώ ειδικά για τα παιδιά σε αρκετές περιοχές του πλανήτη η αύξηση ξεπερνά το 50%. 

Photo credit: CC0 licence via pexels.com

Τι ακριβώς είναι η τροφική αλλεργία

Οι επιστήμονες ορίζουν την τροφική αλλεργία ως την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος σε κάποιο τρόφιμο ή συστατικό τροφίμου. Σε αντίθεση με πολλές διαδεδομένες αντιλήψεις, η αιτία των αλλεργιών είναι ότι το ανοσοποιητικό ενεργοποιείται λανθασμένα (ένα false alarm του οργανισμού, θα λέγαμε) θεωρώντας επικίνδυνες ορισμένες πρωτεΐνες που φυσιολογικά δεν συνιστούν κίνδυνο.

Περισσότεροι από 170 διαφορετικά τρόφιμα έχουν αναφερθεί ότι προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις. Τα βασικότερα αλλεργιογόνα όμως είναι κατά σειρά τα εξής: γάλα, αυγό, φιστίκια, καρύδια, σιτάρι, σόγια, ψάρια και οστρακοειδή. Επισημαίνεται μάλιστα ότι για ορισμένους, μια τροφική αλλεργία μπορεί να οδηγήσει σε μια σοβαρότατη αντίδραση του οργανισμού, απειλητική ακόμη και για τη ζωή.

Είστε σίγουρα αλλεργικός;

Παρότι λοιπόν η θεαματική αύξηση στα αναφερόμενα περιστατικά τροφικών αλλεργιών πιστοποιείται επιστημονικά, αρκετοί ερευνητές αμφισβητούν τα μεγέθη της εν λόγω αύξησης. Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, ο αριθμός όσων πιστεύουν ότι πάσχουν από κάποια τροφική αλλεργία είναι διπλάσιος απ’ όσους πραγματικά παρουσιάζουν αλλεργικές αντιδράσεις σε κάποιο τρόφιμο.

Η επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας και καθηγήτρια της ιατρικής σχολής του Northwestern University, Ρούτσι Γκούπτα αναφέρει ότι ειδικά στις ΗΠΑ ένας στους πέντε ανθρώπους θεωρεί ότι πάσχει από τροφική αλλεργία. Το ποσοστό στην πραγματικότητα κινείται στο 10,8% – διόλου αμελητέο, αφού πρόκειται για πάνω από 26 εκατομμύρια ανθρώπους, αλλά υποδιπλάσιο από το αναφερόμενο σε πολλές μελέτες.

Οι ερευνητές αποδίδουν την απόκλιση σε αδιάγνωστες παθολογικές καταστάσεις και σε άλλων τύπων δυσανεξίες σε τρόφιμα, οι οποίες όμως δεν συνδέονται με αλλεργικές αντιδράσεις. Ένα άλλο εντυπωσιακό εύρημα της μελέτης είναι ότι σχεδόν οι μισοί από τους αλλεργικούς σε τρόφιμα ανέπτυξαν τουλάχιστον μία από τις τροφικές αλλεργίες τους στην ενήλικη ζωή τους.

Photo credit: CC0 licence via pexels.com

Αν όμως είστε, επισκεφθείτε έναν ειδικό

Η μελέτη έγινε σε περισσότερους από 40.000 ενηλίκους και δημοσιεύθηκε στην έγκυρη ιατρική επιθεώρηση JAMA Network Open. Προς αποφυγή επικίνδυνων παρεξηγήσεων, η συγγραφέας της μελέτης κρούει καμπανάκι κινδύνου για τους πραγματικά αλλεργικούς.

«Εφόσον υπάρχουν ανησυχητικά συμπτώματα, είναι απαραίτητο να επισκεφθείτε έναν γιατρό, ο οποίος θα σας καθοδηγήσει για τις απαιτούμενες εξετάσεις, και θα κάνει ο ίδιος τη διάγνωση» σημειώνει η Ρούτσι Γκούπτα. Σε κάθε περίπτωση, η γνώμη του ειδικού είναι εγκυρότερη και προτιμότερη από την αυτοδιάγνωση, η οποία ειδικά στις αλλεργίες ενέχει τον κίνδυνο αποκλεισμού από τη διατροφή κάποιου ωφέλιμου τροφίμου ή ομάδας τροφών.