Η τεχνολογία παίρνει πρωτάθλημα με έξυπνες φανέλες, αλγόριθμους και data

Στα πρότυπα του PES και του FIFA, χάρη σε νέες τεχνολογίες, το ποδόσφαιρο έχει μετατραπεί σε μια ζωντανή προσομοίωση. Έτσι, παρόλο που το ταλέντο και η διαίσθηση του προπονητή παραμένει πολύτιμη, πλέον χρειάζεται και την επιβεβαίωση των αλγορίθμων για να πάρει πρωτάθλημα.

Εάν ηλικιακά κατατάσσεστε κάπου μεταξύ Generation X και Millennials, τότε διόλου απίθανο στο άκουσμα της λέξης «PRO», να φέρνετε στον νου σας μια οθόνη με 22 κουκκίδες, χρωματιστά βελάκια που καθορίζουν αν η ομάδα είναι «σε φόρμα» και μία stamina bar να αναβοσβήνει στο κόκκινο μετά το 70'.

Όσοι και όσες, λοιπόν, αφιέρωσαν (πολλές) ώρες από τη ζωή τους στα ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα του Pro Evolution Soccer (PES) ή του FIFA, κατά πάσα πιθανότητα θεωρούσαν ότι όλα αυτά ήταν οι ευφυείς μηχανισμοί ενός εθιστικού βιντεοπαιχνιδιού. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, οι εταιρείες που τα δημιούργησαν, είχαν πετύχει κάτι πρωτοποριακό για την εποχή τους: Είχαν καταφέρει να μοντελοποιήσουν μαθηματικά τους νόμους της ποδοσφαιρικής φυσιολογίας και τακτικής, δεκαετίες προτού η τεχνολογία «φτάσει» τη θεωρία και τους καταγράψει στο πραγματικό γήπεδο.

Όταν η τεχνολογία έφτασε τη θεωρία

Είναι δεδομένο ότι την εποχή του PES, οι αθλητικοί επιστήμονες γνώριζαν εμπειρικά ότι η συσσωρευμένη κόπωση επηρεάζει την τεχνική κατάρτιση ενός παίκτη. Όμως, δεν υπήρχε ο κατάλληλος εξοπλισμός για να μετρηθεί αυτό σε πραγματικό χρόνο.

Εντούτοις, όλα άλλαξαν όταν η τεχνολογία των μικρο-αισθητήρων –όπως GPS, επιταχυνσιόμετρα και γυροσκόπια– μίκρυνε τόσο ώστε να χωράει σε μια συσκευή με μέγεθος όσο ένα σπιρτόκουτο. Έτσι «γεννήθηκαν» τα smart vests –τα ειδικά μπουστάκια που αρχικά φορέθηκαν από πιλότους, αστροναύτες και αστροναύτισσες, προκειμένου να καταγράφουν τις ζωτικές λειτουργίες τους σε συνθήκες ιδιαίτερης πίεσης– τα οποία όταν αξιοποιήθηκαν στο ποδόσφαιρο εισήγαγαν στο γήπεδο την αλγοριθμική λογική των βιντεοπαιχνιδιών.

Όπως, παραδείγματος χάρη, κοκκίνιζε η stamina bar του PES, μέσω της τηλεμετρίας, το ιατρικό επιτελείο βλέπει πλέον στο τάμπλετ του πάγκου την κατάσταση του παίκτη. Όταν η μεταβολική ισχύς πέσει κάτω από ένα όριο, ο αλγόριθμος ειδοποιεί την προπονητική ομάδα ότι ο παίκτης μπήκε στην «κόκκινη ζώνη».

Καταπώς δηλώνει ο Guilherme Passos, επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας της εθνικής Βραζιλίας, ο προπονητής Carlo Ancelotti αποφασίζει για το ποιους θα καλέσει στη Seleção, με βάση τα δεδομένα που συγκεντρώνει από το μπουστάκι του Neymar Jnr και των άλλων παικτών, ενόσω προπονούνται και αγωνίζονται με τους συλλόγους τους καθ' όλη τη διάρκεια της σεζόν. Άλλωστε, η Βραζιλία έχει ενσωματώσει εκτενώς την παρακολούθηση των παικτών της σε όλες τις ομάδες ανδρών, γυναικών και νέων.

Χωρικά μοντέλα και παιχνίδια στρατηγικής

Παράλληλα, πλέον μέσα στα γήπεδα υπάρχουν κάμερες που καταγράφουν κάθε κίνηση στον αέρα και το γρασίδι, ενώ οι αισθητήρες έχουν περάσει από τα ρούχα των αθλητών ακόμα και στην μπάλα ή τα δίχτυα. Ως αποτέλεσμα, οι αναλυτές δεδομένων δεν μελετούν μόνο τη φυσική κατάσταση των παικτών, αλλά τη συνολική τοποθέτησή τους στο χώρο και τον χρόνο ενός αγώνα.

Ειδικότερα, βάσει των data θέσης από τα «έξυπνα» μπουστάκια και τις κάμερες, οι προγνωστικοί αλγόριθμοι υπολογίζουν σύνθετες χωρικές σχέσεις σε πραγματικό χρόνο. Έτσι, οι προπονητικές ομάδες έχουν, εκ των υστέρων, τη δυνατότητα να μελετήσουν πού θα έπρεπε να βρίσκεται κάθε παίκτης σε σχέση με τη μπάλα, τους συμπαίκτες και τους αντιπάλους του.

Εντοπίζοντας μικροσκοπικά κενά στην αμυντική διάταξη του αντιπάλου, τα χωρικά μοντέλα εκπαιδεύουν τους αθλητές να κινούνται σε σημεία που προσφέρουν την υψηλότερη μαθηματική πιθανότητα για να δημιουργήσουν μια ευκαιρία και να σκοράρουν. Δίνοντας, έτσι, τη δυνατότητα στα προπονητικά team να καταστρώσουν την επόμενη στρατηγική τους βασισμένοι σε πραγματικά δεδομένα αγώνα.

Η γενιά του ποδοσφαίρου μέσω UI

Αν και οι μηχανικοί πίσω από τα «έξυπνα» μπουστάκια και τα άλλα wearables και gadgets που έχουν κατακλύσει τα γήπεδα, δεν αντέγραψαν τον κώδικα του PES και του FIFA, είναι πιθανό να συνέβη κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον: Τα εν λόγω παιχνίδια να άλλαξαν τον τρόπο που σκέφτονται οι άνθρωποι του ποδοσφαίρου.

Οι σημερινοί 30άρηδες, 40άρηδες και 50άρηδες προπονητές, αθλητικοί διευθυντές και sports data analysts, προέρχονται από τις γενιές που μεγάλωσαν βλέποντας το ποδόσφαιρο μέσα από το οπτικό πρίσμα ενός γραφικού περιβάλλοντος χρήστη. Όταν τα «έξυπνα» ρούχα και τα δεδομένα οπτικής παρακολούθησης μπήκαν στα προπονητικά κέντρα, αυτή η γενιά δεν χρειάστηκε χρόνο προσαρμογής. Ήταν ήδη εξοικειωμένη στο να βλέπει τους αθλητές μέσα από ένα User Interface με ζωντανά άβαταρ και ψηφιακά στατιστικά.

Το ποδόσφαιρο δεν υιοθέτησε απλώς την νέα τεχνολογία, αλλά μετατράπηκε σε μια ζωντανή προσομοίωση. Έτσι, παρόλο που το ταλέντο και η διαίσθηση του προπονητή παραμένει πολύτιμη, πλέον χρειάζεται και την επιβεβαίωση των αλγορίθμων για να πάρει πρωτάθλημα.