Τι γνώμη έχετε για το σκόρδο; Οι περισσότεροι κάτοικοι της Μεσογείου «ορκίζονται» στην έντονη γεύση που προσθέτει στο μαγείρεμα, γι’ αυτό και αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο σχεδόν κάθε πιάτου της περίφημης κουζίνας μας. Άλλοι πάλι, δυσκολεύονται να «χωνέψουν» τη διαπεραστική μυρωδιά και την αψάδα του.

Photo credit: CC0 licence via pexels.com
Η μεσογειακή διατροφή θεωρείται από πολλούς ως η καλύτερη επιλογή διατροφής στον κόσμο. Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο «Μεσογειακή διατροφή: Τα οφέλη της σύμφωνα με νέες έρευνες».
Σε ορισμένους από εμάς, μάλιστα, μπορεί να φέρνει δάκρυα στα μάτια και αναμνήσεις από αγαπημένες γιαγιάδες και παππούδες: Όχι μόνο δεν το «τσιγκουνεύονταν» στις κατσαρόλες τους, αλλά και το κατανάλωναν και ωμό ως γιατροσόφι για την πίεση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον ουρανίσκο και τα ρουθούνια μας! Διότι, αν και κατάτι αμφιλεγόμενο, το λαχανικό αυτό είναι περιζήτητο, όχι μόνο ως καρύκευμα, αλλά και για τις ιατρικές του ιδιότητες, η φήμη των οποίων έχει περάσει από γενιά σε γενιά εδώ και χιλιετίες.
Και μπορεί οι μάγειρες και οι μαγείρισσες σε όλο τον κόσμο να υποκλίνονται στην ασύγκριτη γεύση του, εντούτοις, τι άποψη έχει η επιστήμη για τη θεραπευτική του δράση;
Οι γιαγιάδες μας είχαν δίκιο για την αρτηριακή πίεση. Καταπώς φαίνεται, το μυστικό του σκόρδου εντοπίζεται στη χημεία του, καθώς περιλαμβάνει ενώσεις θείου, οι οποίες «ευθύνονται» τόσο για την χαρακτηριστική του μυρωδιά, όσο και για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Από αυτές τις ενώσεις, η έρευνα επικεντρώνεται στην αλισίνη, η οποία απελευθερώνεται όταν ψιλοκόβουμε, κάνουμε σκόνη ή καταναλώνουμε ωμό το σκόρδο, και επιδρά με διάφορους τρόπους στην υγεία μας.
Tο σκόρδο περιλαμβάνει ενώσεις θείου, οι οποίες «ευθύνονται» τόσο για την χαρακτηριστική του μυρωδιά όσο και για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Όταν ψιλοκόβουμε, κάνουμε σκόνη ή καταναλώνουμε ωμό το σκόρδο, αυτές απελευθερώνονται και επιδρούν με διάφορους τρόπους στην υγεία μας.

Πολλαπλές μελέτες1 υποδηλώνουν ότι το σκόρδο μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, βοηθώντας τα αιμοφόρα αγγεία να χαλαρώσουν και να διασταλούν.
Η έρευνα2 δείχνει επίσης ότι το σκόρδο μπορεί να μειώσει τη συνολική ποσότητα χοληστερόλης στο αίμα, καθώς και την LDL χοληστερόλη, η οποία συχνά ονομάζεται «κακή», διότι σε υψηλά επίπεδα μπορεί να φράξει τις αρτηρίες.
Οι αντιβακτηριακές επιδράσεις της αλισίνης είναι ευρέως αναγνωρισμένες. Όπως προέκυψε από μελέτες3, το σκόρδο βοηθάει στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του κρυολογήματος και γρίπης, καθώς και στην ταχύτερη ανάρρωση, ενώ πιο πρόσφατες έρευνες4 υποδεικνύουν ότι το σκόρδο μπορεί να υποστηρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα, ενεργοποιώντας ορισμένους τύπους λευκών αιμοσφαιρίων.
Το σκόρδο μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση της φλεγμονής καθώς και στην καταπολέμηση του οξειδωτικού στρες, το οποίο συνδέεται με τη γήρανση και διάφορες χρόνιες ασθένειες.
Παραδείγματος χάρη, η αντιοξειδωτική του επίδραση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ, ενώ οι αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του είναι χρήσιμες σε παθήσεις όπως η οστεοαρθρίτιδα. Ωστόσο, οι εν λόγω έρευνες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.

Photo credit: CC0 licence via pexels.com
Η υιοθέτηση μιας διατροφής πλούσιας σε φρούτα, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, δημητριακά και ελαιόλαδο θα μπορούσε να συμβάλλει σημαντικά στη μείωση των πιθανοτήτων εμφάνισης Αλτσχάιμερ. Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο «Αλτσχάιμερ και μεσογειακή διατροφή: Πώς μειώνει τον κίνδυνο».
Οι γιαγιάδες μας το γνώριζαν καλά: Το σκόρδο δεν ενισχύει μόνο τη γεύση αλλά και την υγεία μας. Και παρόλο που δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη φαρμακευτική περίθαλψη, η συμπερίληψη του σκόρδου στη διατροφή μας μπορεί να μας προσφέρει πραγματικά οφέλη για την καρδιά και το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
Από την άλλη, θα πρέπει να έχουμε υπόψη ότι λόγω της σύστασής του, το σκόρδο μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα, αέρια και καούρα, ιδίως όταν καταναλώνεται ωμό ή σε μεγάλες ποσότητες. Εάν έχετε σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, καλύτερα να το αποφεύγετε. Επίσης, εφόσον λαμβάνετε φάρμακα, συμβουλευτείτε τη γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας, πριν καταναλώσετε σκόρδο σε μεγάλες ποσότητες.
Ωστόσο, εάν δεν σας ενοχλεί η μυρωδιά ή η έντονη γεύση του, απολαύστε το άφοβα στο τζατζίκι, στα ζυμαρικά και σε κάθε αγαπημένο σας φαγητό: Αποτελεί βασικό συστατικό μιας μαγειρικής παράδοσης που έχει δοκιμαστεί στον χρόνο και μπορεί να κρατήσει τόσο την καρδιά μας δυνατή, όσο και τις αναμνήσεις από την κουζίνα της γιαγιάς και του παππού ζωντανές.
1 Effect of garlic on cardiovascular disorders: a review
2Anti-hyperlipidemia of garlic by reducing the level of total cholesterol and low-density lipoprotein
3Aged Garlic Extract Modifies Human Immunity
4Immunomodulation and anti-inflammatory effects of garlic compounds